حکم سنگین دادگاه آلمان: هوش مصنوعی تولید موسیقیِ Suno کپی‌رایت را نقض کرده و دفاعیه استفاده منصفانه آن رد شد
اخیراً دادگاهی در مونیخ حکمی مهم علیه تولیدکننده سرشناس موسیقی با هوش مصنوعی، یعنی «سونو» (Suno)، صادر کرد. دادگاه تشخیص داد که سونو چه در مرحله آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و چه در خروجی‌های نهایی آن‌ها مرتکب نقض حق کپی‌رایت شده است و دفاعیه این شرکت بر مبنای «استفاده منصفانه» (Fair Use) را رسماً رد کرد. این حکم در حال حاضر هنوز قطعی و نهایی نشده است.
این شکایت توسط سازمان حق نشر موسیقی آلمان (GEMA) تنظیم شده و پرونده عمدتاً حول شش ترانه مشهور، از جمله «Atemlos durch die Nacht» اثر کریستینا باخ و ترانه کلاسیک «Rasputin» شکل گرفته است. دادگاه پس از بررسی پرونده خاطرنشان کرد که نسخه‌های ۳.۵ و ۴ مدل‌های سونو قادرند عناصر اصیل این آهنگ‌های شناخته‌شده را با دقت بازآفرینی کنند. در سطح فنی، به این پدیده «به‌خاطرسپاری» یا حفظ داده‌ها (Memorization) گفته می‌شود؛ یعنی مدل در حین آموزش نه‌تنها الگوهای عمومی را فراگرفته، بلکه محتوای اصلی و مشخص را نیز در خود ذخیره کرده است، به‌طوری‌که این محتوا بعداً در قالب خروجی‌های تولیدی قابل بازیابی است.
دادگاه ادعای سونو مبنی بر اینکه این سامانه تنها الگوهای ریاضی را ذخیره می‌کند و خروجی‌ها ناشی از پرامپت‌ها و دستورهای کاربران است را نپذیرفت. دادگاه تصریح کرد از آنجا که سونو داده‌های آموزشی را شخصاً انتخاب کرده و معماری مدل را تعیین نموده است، خود باید مسئولیت مستقیم محتوای ناقض حق کپی‌رایت را بر عهده بگیرد، نه اینکه مسئولیت را به گردن کاربرانی بیندازد که پرامپت‌های عمومی وارد می‌کنند. در همین حال، استثنائات قانونی آلمان در خصوص «متن‌کاوی و داده‌کاوی» شامل این‌گونه بازتولیدهای مبتنی بر حفظ داده نمی‌شود.
علاوه بر این، دادگاه صلاحیت قضایی خود را بر فرایندهای آموزشیِ انجام‌شده در خاک آمریکا نیز اعمال کرد و بر اساس قوانین ایالات متحده تشخیص داد که اصل «استفاده منصفانه» از سونو محافظت نمی‌کند. دادگاه اشاره کرد برخلاف برخی پرونده‌های پیشین در آمریکا که استفاده از آثار، دگرگون‌کننده و تحول‌آفرین (Transformative Use) ارزیابی شده بود، مدل سونو می‌تواند تنها با یک ورودی ساده، خروجی‌هایی با شباهت فوق‌العاده بالا به آثار اصلی تولید کند.
جدا از مسئله شباهت در خروجی‌ها، دادگاه در طول دادرسی به یک نکته کلیدی دیگر نیز پی برد: سونو هنگام جمع‌آوری داده‌های آموزشی، با استفاده از فناوری استخراج استریم (Stream Ripping)، موسیقی‌ها را از یوتیوب استخراج کرده و اقدامات حفاظتی فنی را که برای جلوگیری از دانلود طراحی شده بودند، دور زده است. این پرونده همچنان مراحل قضایی را طی می‌کند و در آینده می‌تواند تأثیرات عمیقی بر رعایت کپی‌رایت و منابع تأمین داده‌های آموزشی در کل صنعت هوش مصنوعی بر جای بگذارد.