بسیاری از افراد هنگام خیزش آنتروپیک برای عرضه اولیه عمومی (IPO) تنها روی رشد درآمد، توانایی مدل‌ها و انتظارات ارزش‌گذاری تریلیون دلاری تمرکز می‌کنند و کمتر کسی به توافق‌نامه حاکمیتی این شرکت که تفاوت زیادی با الگوهای رایج در سیلیکون ولی دارد، توجه می‌کند. در حالی که سایر شرکت‌های فناوری هنگام عرضه اولیه معمولاً با استفاده از ساختار سهام دوگانه (Class A و Class B) حق رأی را در دست بنیان‌گذاران نگه می‌دارند، آنتروپیک هیچ‌کدام از این مسیرها را انتخاب نکرده است.
این شرکت کنترل واقعی خود را به گروهی از امنای خارجی بدون سهام و بدون بهره از سود واگذار کرده است که بن برنانکی، رئیس سابق فدرال رزرو، نیز در میان آن‌ها حضور دارد. این طراحی به طور مستقیم با اجماع پایه‌ای بازارهای سرمایه که سال‌هاست ادامه دارد و معتقد است شرکت‌های بورسی باید در وهله اول بازدهی سهامداران را تضمین کنند، در تضاد است.
ساختار دوگانه: شرکت منافع عمومی و اعتماد بلندمدت
پشتیبان این توافق‌نامه، ساختار دوگانه‌ای است که از ترکیب «شرکت منافع عمومی» (PBC) و یک اعتماد مستقل بلندمدت تشکیل شده است. به عنوان یک نهاد حقوقی، PBC همچنان یک شرکت سودآور باقی می‌ماند که می‌تواند به طور عادی تامین مالی کند، سهام منتشر کند، سهام خود را عرضه کند و در رقابت‌های بازار شرکت کند.
بزرگترین تغییر آن، بازنویسی مسئولیت‌های قانونی هیئت مدیره است؛ تحت این قوانین، مدیریت هنگام تصمیم‌گیری نیازی ندارد صرفاً به دنبال حداکثر کردن سود سهامداران باشد و می‌تواند به طور قانونی ایمنی عمومی و تأثیرات اجتماعی را در تصمیم0های خود لحاظ کند.
علاوه بر این، آنتروپیک یک اعتماد منافع بلندمدت (LTBT) با اختیارات واقعی ایجاد کرده است که از متخصصان منتخب خارجی تشکیل شده است. این افراد سهامی در شرکت ندارند، از ارزش‌افزوده عرضه اولیه سهمی نمی‌برند و در سود سهیم نیستند و دستمزدشان تنها هزینه‌های زمانی آن‌ها را پوشش می‌دهد.
قدرت کلیدی امنا
امنا دارای دو قدرت اصلی هستند:
- حق جایگزینی اکثریت اعضای هیئت مدیره
- الزام به گزارش‌دهی پنج روز پیش از انجام معاملات مهم غیرمتعارف مانند استقراض‌های سنگین، فروش بیش از نیمی از سهام یا انتقال مدل‌های کلیدی هوش مصنوعی که به حد نصاب مشخصی برسند.
بسیاری از حقوقدانان تجاری پس از بررسی این بندها اشاره کرده‌اند که این مهلت پنج روزه در عمل یک وتوی نرم ایجاد می‌کند؛ به طوری که اگر اعتماد نسبت به خطرات امنیتی یک معامله تردید داشته باشد، می‌تواند از طریق عزل و نصب پرسنل و فشار مداوم مانع از اجرای آن شود.
مسیرهای متفاوت در رقابت هوش مصنوعی
با نگاهی به عرصه جهانی هوش مصنوعی، مسیرهای حاکمیتی به سه دسته کاملاً متفاوت تقسیم شده‌اند:
- اوپن‌آی‌وی (OpenAI): نهاد تجاری آن نیز یک PBC است، اما کنترل لایه بالایی آن در دست یک بنیاد غیرانتفاعی است و زیرمجموعه سودآوری برای فعالیت تجاری دارد.
- آنتروپیک (Anthropic): ساختار اصلی یک PBC سودآور است، با این تفاوت که کنترل آن به یک اعتماد مستقل واگذار شده که سهامی ندارد و تنها دارای حق رأی است.
- ایکس‌ای‌آی (xAI): شرکت ایلان ماسک ابتدا به عنوان PBC ثبت شد، اما بعداً از آن صرف‌نظر کرد و به یک شرکت تجاری معمولی تبدیل شد تا تمام تصمیمات بر اساس رشد تجاری اتخاذ شوند و خط قرمزهای امنیتی تنها به خودتنظیمی شرکت وابسته باشد.
اهمیت مسئولیت‌پذیری شرکتی در شرکت‌های هوش مصنوعی
دلیل اهمیت بالای مسئولیت‌پذیری شرکتی برای شرکت‌های مدل زبانی بزرگ این است که خطرات این فناوری دارای اثرات جانبی شدیدی است. اگر از چارچوب‌های حاکمیتی شرکت‌های تجاری معمولی استفاده شود، سرمایه به راحتی می‌تواند مدیریت را وادار کند تا برای گزارش‌های مالی کوتاه‌مدت، محدودیت‌های مدل را بردارد و فعالیت‌های پرخطر را پیاده‌سازی کند.
اگرچه PBC از نظر قانونی فضایی را برای هیئت مدیره فراهم می‌کند تا امنیت هوش مصنوعی را بالاتر از سود قرار دهد، اما مقاومت در برابر وسوسه‌های تجاری بزرگ دشوار است. به همین دلیل، آنتروپیک برای ایجاد محدودیت‌های دوگانه، LTBT را اضافه کرده است؛ جایی که PBC تنها یک بستر قانونی است و طرفداران اصلی قدرت، امنای مستقل از سهامداران و بنیان‌گذاران هستند.
نگرش متفاوت بازارهای اولیه و ثانویه
این ساختار در بازارهای اولیه و ثانویه دیدگاه کاملاً متضادی ایجاد کرده است. بازار اولیه به دلیل نقش امنا به عنوان نگهبانان شخص ثالث و حفظ استمرار استراتژیک، خوش‌بین است؛ در حالی که بازار ثانویه نگران رقیق شدن حقوق سهامداران و دشواری ارزش‌گذاری بر اساس قضاوت‌های ذهنی امناست.
چشم‌انداز آینده
در بلندمدت، اگر این مکانیزم بتواند تعادل بین توسعه تجاری و کنترل ریسک را حفظ کند، این شانس را دارد که به الگوی جدیدی برای ورود شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی به بازارهای سرمایه عمومی تبدیل شود.