بانک جهانی به اقتصادهای نوظهور میگوید: برای رقابت با کشورهای ثروتمند در زمینه مراکز داده و مدلهای بزرگ تلاش نکنید؛ ابزارهای کوچک و بومی راهحل مناسبتری هستند.

بانک جهانی در جدیدترین گزارش خود مسیر روشنی را برای اقتصادهای درحالتوسعه ترسیم کرده است: آنها باید هرچه سریعتر هوش مصنوعی را وارد نظام حکمرانی دولتی و فعالیتهای تجاری کنند و ابزارهای موجود را با نیازهای محلی سازگار سازند؛ اما نیازی نیست برای ساخت مراکز داده عظیم یا مدلهای زبانی بزرگ با کشورهای ثروتمند رقابت کنند. در عوض، ترویج ابزارهای کوچک، کمهزینه و بومیسازیشده هوش مصنوعی، احتمالاً بیش از سرمایهگذاری سنگین در توان محاسباتی میتواند به بهبود واقعی کیفیت خدمات درمانی و آموزشی کمک کند.
این فراخوان برای اقدام بر واقعیتی نگرانکننده استوار است. اقتصادهای درحالتوسعه در حال حاضر ضعیفترین عملکرد متوسط رشد خود در ۳۰ سال گذشته را تجربه میکنند و بانک جهانی معتقد است هوش مصنوعی میتواند به بازگرداندن آنها به مسیر رشد کمک کند. در این گزارش آمده است: «احتمال بیشتری وجود دارد که هوش مصنوعی بهجای گرفتن شغل کارگران، به دستیار آنها تبدیل شود.» این گزارش چشماندازی از پیشرفت فشرده را ترسیم میکند: از طریق هوش مصنوعی، صدها میلیون نفر که برای مدت طولانی به خدمات دسترسی نداشتهاند، میتوانند به خدمات گرانقیمت پزشکی، حقوقی، آموزشی و کشاورزی دسترسی پیدا کنند. پیشرفتهایی که در گذشته ممکن بود ۱۰۰ سال زمان ببرند، اکنون شاید طی ۱۰ سال محقق شوند.
تأثیر حذف مشاغل بهطور یکسان توزیع نخواهد شد. خطر اینکه هوش مصنوعی در کشورهای پردرآمد جایگزین مشاغل شود، بیش از سه برابر کشورهای با درآمد متوسط و پایین است. از سوی دیگر، هوش مصنوعی میتواند کمبود نیروی متخصص را نیز کاهش دهد؛ برای مثال، به معلمان در طراحی برنامههای درسی کمک کند، پرستاران را در تفسیر تصاویر پزشکی یاری دهد و به کشاورزان درباره زمان مناسب کاشت مشاوره ارائه کند. این موضوع میتواند بهرهوری نیروی انسانی را افزایش دهد.
بااینحال، مانع اصلی در زیرساختهای پایه نهفته است. برخی کشورهای درحالتوسعه هنوز به اینترنت، برق و مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی دسترسی کافی ندارند. تا سال ۲۰۲۴، سه مدرسه از هر ۱۰ مدرسه روستایی در آفریقای جنوب صحرا از برق پایدار محروم بودند و ۸۹ درصد کودکان ۱۰ساله نمیتوانستند متنهای ساده را بخوانند. بانک جهانی هشدار میدهد که اگر زیرساختها، نیروی متخصص، نهادها و شرایط تأمین مالی بهبود پیدا نکنند، هوش مصنوعی نهتنها شکاف موجود را کاهش نخواهد داد، بلکه ممکن است آن را بیشتر کند. این گزارش همچنین به نگرانیهای دیگری اشاره میکند: ممکن است مشاغل مراکز تماس و برونسپاری نرمافزارهای پایه کاهش یابند و در نتیجه، نابرابری اجتماعی، جرایم سایبری و وابستگی به فناوری خارجی افزایش پیدا کند.